ASML


Tijden geleden schreef ik over de relatie van Vincent van Gogh en zijn litho van de aardappeleters in 1885.
Van korreltje zand naar chip en het blijft toch silicium.
Het principe van lithografie is als basis nog hetzelfde sinds de uitvinding van Senefelder in 1796.
Daarover had ik indertijd ook overleg met Hr. P.L. Vrijdag van Vrijdag Premium Printing  (drukkerij Vrijdag sinds 1905) en van het Steendrukmuseum in Valkenswaard en een artikel dat verscheen in Groot Eindhoven en in ons boekje Van Gogh & Eindhoven.
Het lijkt me leuk voor de communicatie van ASML om deze litho ook op Nano-niveau uit te voeren op een chip??
Daar kan je dan niks mee..... maar het is wel leuk om een keertje te doen en een wereldprimeur te hebben?
Guiness-book of records.
Is maar een ideetje maar wel aardig, dacht ik, te gebruiken in de communicatie.
Van Gogh en firma Gestel (sinds 1880 indertijd nog met J. Baert) zijn in Eindhoven toch verbonden door de litho's die hij daar vervaardigde en liet drukken.
Mocht hij nog geleefd hebben zou hij beslist aan de deur gestaan hebben en daarom doe ik het nu maar anno 2013.

Peter Nagelkerke.



 
    -De Aardappeleters-                                 -Dimmen Gestel
 
 
  
 
  

 
 
 
- LIHO DE AARDAPPELETERS - BRIEVEN VAN VAN GOGH -


Brief aan Theo - 493 -

13 april 1885 

"Ik ben heden naar Eindhoven geweest om een klein steentje te bestellen, daar dit de eerste moet worden van een serie lithografies die ik voornemens ben weer te beginnen. Toen ge hier waart vroeg ik U naar de kosten met ít procedeeG&C.Ge zeidet toen meen ik frs 100.-Welnu-het oude-nu zoo weinig in tel zijnde gewone lithografischeprocede is toch- vooral hier in Eindhoven misschien- hier heel wat goedkooper. Ik krijg nu gebruik van den steen-greien, papier & drukloon voor 50 ex., voor F3. -Ik denk te maken een serie motieven uit het boerenleven,enfin-les paysans chez eux-" (JH 737). 

Brief aan Theo - 494 - 

18 april 1885

"Ge ontvangt per post een paar afdrukken van een lithografie. De schets die ik in de hut schilderde zou ik met eenige wijzigingen wel in definitieve vorm van schilderij willen overwerken. En er zou welligt een zijn dat Portier exposereen kon of dat we naar een tentoonstelling kunnen zenden. Tenminste ít is een geval dat ik gevoeld heb, en een zoodanig waar ik zelf net zoo goed als andere critici gebreken en bepaalde fouten in zou weten aan te wijzen, -Doch zit er een zeker leven in en misschien meer dan in zekere schilderijen waar gansch geen fouten in zijn. Dit kan me nu overigens niet veel schelen want om onafhankelijk te zijn wil ik zelf lithografeeren leeren. Als ik de schets omwerk tot schilderij dan maak ik tevens een nieuwe lith. En wel zoo dat de figuren-die tot mijn spijt nu omgedraaid zijn- weer regt komen." 



 


Brief aan Theo - 499 -

2 mei 1885

"Hetgeen gij zegt van de lith., dat het effect wollig is, vind ik zelf ook en is in zooverre mijn eigen schuld niet, daar de lithograaf beweerde dat, om dat ik haast nergens wit op den steen had gelaten, het niet goed drukken zou. Ik heb toen op zijn aanraden lichte plekken uitgebeten, als ik ít eenvoudig gedrukt had zoo als de tekening was zou het algemeen donkerder geweest zijn maar niet gerammeld hebben, en er zou atmosfeer tusschen de plans zijn gebleven."       

Herinneringen van Dimmen Gestel in Eindhovens dagblad 20-12-1930 in 15 afleveringen.

"Eens liep Vincent ook onze drukkerij binnen  en vroeg naar drukinkt. Hij zeide dat hij daarmee schilderde om nog zwarter te kunnen zijn dan met verf. Later kwam hij er meermalen om en vroeg bij zulk een gelegenheid naar een lithografisch steentje. Na eenige tijd kwam hij daarmee terug, nadat hij het met lithografisch krijt geteekend had met een voorstelling van de Aardappeleters. 

Nadat mijn broer hem enkele aanwijzingen had gegeven begon hij op de drukkerij er nog eens dapper aan te arbeiden, geheel in strijd met de manier waarop in steendrukkerijen de lithoís worden bewerkt. Onze lithograaf, die hem dit werk zwijgend afneusde, vond zooiets toch uit den boze en voorspelde een totale mislukking. Toch viel de afdruk niet tegen en jarenlang is er op onze drukkerij een bewaard gebleven."

Een afdruk naar vriend Anthon van Rappard leverde zijn kritiek (brief 503) op. Zondag 24 Mei 1885 vanuit Utrecht, die Vincent ontstemde en de brief terug stuurde , waardoor de vriendschap lange tijd verbroken is geweest. 

PS:

Dimmen Gestel schreef over de werkwijze aan Albert Plasschaert 13-7-1912; 
Ook vriend Anton Kerssemakers schijnt een afdruk gehad te hebben maar omdat het papier zo slecht was is er niets over gebleven;
Vincent stuurde minstens 9 afdrukken naar broer Theo in Parijs;
Wisseling heeft een kopie gekregen.